26 lipca 2019, Lek. Dorota Orzechowska

Chrypka może być objawem poważnej choroby – sprawdź, co może oznaczać!

Chrypka najczęściej powstaje w wyniku zbytniej eksploatacji strun głosowych i bardzo często jest objawem zapalenia krtani. Jednak zaburzenie pracy fałdów głosowych ma także inne, pozakrtaniowe przyczyny. Chrypka może pojawić się przy infekcji, alergii lub refluksie. I chociaż jest to symptom z reguły niegroźny, nie należy go bagatelizować, zwłaszcza gdy utrzymuje się przez dłuższy czas.

Jak powstaje chrypka?

Chrypka (łac. dysphonia) powstaje w efekcie oddziaływania na struny głosowe różnych czynników zewnątrz- i wewnątrzpochodnych. Szorstki, matowy głos to wynik zaburzeń drgań fałdów głosowych krtani, wywołujących turbulencje podczas przepływu powietrza w okolicy głośni. Do ochrypnięcia może dojść m.in. na drodze powstania uszkodzeń mechanicznych fałdów głosowych lub mięśni krtani, a także poprzez zablokowanie swobodnych ruchów krtani i elementów do niej przylegających. 

W większości przypadków chrypka jest niegroźnym objawem, któremu towarzyszy suchość i podrażnienie gardła. Jednak kiedy ma charakter przewlekły, a stan strun głosowych nie poprawia się mimo stosowanych działań, powinna budzić obawy, gdyż może wskazywać na naprawdę poważne choroby. 

Jakie są przyczyny chrypki?

Chrypka – przypadłość zawodowa

Najczęstszą przyczyną chrypki jest zbytnia eksploatacja strun głosowych, na jaką narażone są osoby pracujące głosem – nauczyciele, lektorzy, aktorzy, artyści operowi. Nadużywanie głosu bardzo często w takich przypadkach prowadzi do przewlekłego zapalenia krtani, objawiającego się wystąpieniem zmian chorobowych w obrębie strun głosowych – ich pogrubienie, idące w parze z zanikiem błony śluzowej zazwyczaj kończy się chrypką i kaszlem, a niekiedy nawet bezgłosem. 

Chrypka – zapalenie krtani

Zapalenie krtani poza tym, że jest chorobą zawodową nauczycieli (ale nie tylko) miewa i inne podłoże. Bardzo często do podrażnienia błony śluzowej krtani dochodzi w wyniku dużej ekspozycji na czynniki drażniące – dym papierosowy, alkohol. Dysfonia powstaje również w efekcie stałego przebywania w zanieczyszczonym środowisku lub bardzo suchym mikroklimacie. Zapalenie krtani ma zwykle ostry przebieg ale nieleczone lub przewlekające się może prowadzić do poważnych powikłań. 

Chrypka – zapalenie nagłośni

Chrypka, występująca ze świstem krtaniowym i uczuciem duszności, może być także objawem zapalenia nagłośni. To choroba o etiologii bakteryjnej, wywołana najczęściej pałeczkami Haemophilus influenzae typu B, rzadziej innymi bakteriami np. paciorkowcem ropnym Streptococcus pyogenes, czy wirusami, która dotyka przede wszystkim dzieci do 6. roku życia. Leczenie polega na intubacji dotchawiczej oraz antybiotykoterapii. 

Chrypka – refluks żołądkowo-przełykowy

Chrypka, kaszel, zgaga, pieczenie i wyraźne uczucie zalegania treści pokarmowej w przełyku, ból w klatce piersiowej – to najczęstsze symptomy refluksu żołądkowo-przełykowego. Jego dokuczliwe objawy pojawiają się na skutek cofania się treści żołądkowej. To schorzenie wynikające z zaburzeń pracy układu pokarmowego, które wymaga bardzo dokładnej diagnostyki oraz specjalistycznego leczenia.

Chrypka – niedoczynność tarczycy

Pogrubienie strun głosowych jest jednym z charakterystycznych objawów zaburzeń hormonalnych. Ciągła chrypka, której nie towarzyszą inne dolegliwości ze strony górnych dróg oddechowych, może oznaczać niedoczynność tarczycy, zwłaszcza gdy pojawiają się i inne objawy: uczucie zimna, zmęczenie, osłabienie perystaltyki jelit, nieregularne miesiączkowanie, problemy kardiologiczne. Leczenie niedoczynności tarczycy polega na suplementowaniu L-tyroksyny. Ponieważ niedobór hormonów tarczycy jest chorobą przewlekłą, leki przyjmuje się nawet przez całe życie. 

Chrypka – alergia

Chrypka bez bólu gardła, za to ze świszczącym głosem oraz utrudnionym oddychaniem może świadczyć o alergii. Według danych alergologicznych obecnie coraz większy odsetek populacji odczuwa nadwrażliwość na wszelkiego rodzaju alergeny. Te same czynniki uczulające mogą wyzwalać całkiem odmienne objawy u różnych osób. Bardzo ważne jest ich szybkie rozpoznanie, a następnie maksymalne wyeliminowanie, które ochroni przed pojawieniem się groźnych dla zdrowia powikłań.

Przeczytaj również: Chrypka bez bólu gardła – co robić, gdy głos odmawia posłuszeństwa?

Dlaczego przewlekła chrypka powinna niepokoić?

Przewlekła chrypka powinna niepokoić, ponieważ w obrazie klinicznym raka krtani jest jednym z podstawowych objawów wskazujących na tę chorobę. Kiedy ochrypły głos utrzymuje się ponad 2 tygodnie i towarzyszy mu powiększenie węzłów chłonnych, utrudnienie w przełykaniu pokarmów i uczucie zalegania ciała obcego w przełyku, należy pilnie skonsultować się z laryngologiem. Rak krtani jest najczęstszym i  jednym z najbardziej złośliwych nowotworów głowy i szyi. Ryzyko zachorowania jest ośmiokrotnie większe u mężczyzn, rak krtani jest siódmym najczęstszym nowotworem wśród mężczyzn w Polsce. Na szczęście dzięki współczesnej medycynie da się go wyleczyć aż w 95%, jednak pod warunkiem, że zostanie rozpoznany we wczesnym stadium. W Polsce wieloletnie przeżycie udaje się uzyskać u ok. 50% chorych na raka krtani, co oznacza, że najczęściej są oni diagnozowani zbyt późno, dlatego też warto bacznie się obserwować i działać, kiedy wystąpią niepokojące objawy. Szczególnie dotyczy to osób z grupy podwyższonego ryzyka, które:

  • nałogowo palą papierosy;
  • nadużywają alkoholu;
  • są narażone na zarażenie wirusem brodawczaka ludzkiego.

A także tych, u których pojawiły się następujące objawy:

  • nawet małe owrzodzenie jamy ustnej o nieznanej przyczynie;
  • białe lub czerwone plamki na błonie śluzowej jamy ustnej;
  • ból języka;
  • ból gardła;
  • długotrwała chrypka i brak poprawy;
  • trudność w przełykaniu i uczucie zalegania ciała obcego w przełyku;
  • symptomy jednostronne.

Sprawdź również: Suchość w gardle – przyczyny, metody przeciwdziałania

Jak leczyć chrypkę?

Zachrypiały głos o relatywnie niegroźnej etiologii, jak na przykład chrypka podczas śpiewania, może być łagodzony domowymi sposobami i ogólnodostępnymi preparatami farmaceutycznymi. Jednak najważniejsze w leczeniu chrypki jest zadbanie o higienę strun głosowych – czyli zapewnienie im chwili wytchnienia. Milczenie to najlepszy sposób na regenerację struktur aparatu mowy, którą warto dodatkowo wesprzeć poprzez:

  • nawilżanie błony śluzowej np. tabletkami do ssania na bazie miodu, propolisu i witaminy C lub syropu z porostu islandzkiego;
  • stosowanie płukanek gardła z soli kuchennej, ziół rumianku lub roztworu diklofenaku;
  • zwiększenie ilości przyjmowanych płynów;
  • nawilżenie powietrza.

Natomiast w przypadku wystąpienia ciągłej chrypki, utrzymującej się ponad 2 tygodnie, która nie zmienia się pomimo stosowanego leczenia, należy rozpocząć specjalistyczną diagnostykę, pozwalającą określić przyczynę tej dolegliwości. Być może okaże się ona niegroźną reakcją alergiczną, aczkolwiek jeśli ma podłoże onkologiczne, kluczowe jest wczesne rozpoznanie. 

Przeczytaj także: Propolis – właściwości lecznicze i zastosowanie


  • Kolasa M., Chrypka, przyczyny i leczenie chrypki u dorosłych i dzieci, ,,wyleczto.pl”, 18.03.2018, [dostęp 08.06.2019] https://wylecz.to/laryngologia/chrypka-przyczyny/
  • Nie lekceważ chrypki…, ,,Bezpłatna gazeta pacjenta. Borowska 213”, 2016, 10(14) [w:] ,,aszk.wroc.pl”, [dostęp 08.06.2019] http://www.aszk.wroc.pl/dokumenty/biuletyny/10_16.pdf
  • Krtań, ,,Krajowy rejestr nowotworów” [dostęp 08.06.2019] http://onkologia.org.pl/rak-krtani/

Powstrzymaj zagrożenie już przy pierwszych objawach

Tantum Natura możesz kupić nie tylko w swoich lokalnych aptekach, ale także tych internetowych.

Sprawdź, gdzie możesz kupić Tantum Natura:

Kup online