26 lipca 2019, lek. Michał Dąbrowski

Jak nawilżyć suche i podrażnione gardło?

Podrażnione gardło, uczucie suchości, drapanie czy pieczenie to bardzo często pierwsze objawy infekcji, przeziębienia. Dolegliwościom ze strony gardła może towarzyszyć ogólne rozbicie, osłabienie, a także wzrost temperatury ciała. Podrażnione gardło może być również skutkiem nadwyrężania i nadużywania głosu, dlatego problemy z głosem i gardłem często dotyczą np. nauczycieli. Aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości można zastosować środki dostępne w aptece bez recepty lub wypróbować znane metody domowe. Warto także znaleźć przyczynę podrażnienia gardła, aby w pierwszej kolejności wyeliminować szkodliwy czynnik. Czasem, gdy ból, suchość czy pieczenie utrzymują się dłużej i nie ustępują mimo zastosowanego leczenia, warto odwiedzić specjalistę. Dyskomfort w gardle może świadczyć o występowaniu innych, ogólnoustrojowych chorób. 

Jakie są najczęstsze przyczyny podrażnienia gardła?

Podrażnione gardło to często efekt działania alergenów lub drobnoustrojów chorobotwórczych, najczęściej wirusów. Przyczyn może być jednak znacznie więcej: podrażnienie substancją chemiczną, która przez przypadek dostała się do ust i przełyku, urazy mechaniczne, ale również nadużywanie i forsowanie głosu, a nawet poparzenie po spożyciu zbyt gorącej potrawy. Często z podrażnionym gardłem mają do czynienia nałogowi palacze, a także osoby z refluksem żołądkowo-przełykowym (kwaśna treść cofa się do przełyku i powoduje podrażnienie). Do podrażnienia gardła dochodzi również podczas zabiegów, w których konieczna jest intubacja, lub zabiegów wykonywanych w jamie ustnej. Podrażnienie gardła, a dokładnie jego błon śluzowych może nastąpić również na skutek narażenia na wdychanie zanieczyszczonego, zbyt gorącego lub zimnego powietrza. Wiele osób przebywających w klimatyzowanych pomieszczeniach cierpi z powodu kłopotów z gardłem. Co jeszcze może powodować uczucie suchości w gardle, co przyczynia się do podrażnienia gardła?

  • Spanie z otwartymi ustami,
  • intensywne wymioty,
  • nadmierny kaszel,
  • zbyt mała ilość przyjmowanych płynów,
  • zbyt suche powietrze.

W rzadkich przypadkach za podrażnienie gardła i uczucie nadmiernej suchości mogą odpowiadać poważne choroby, z nowotworami włącznie. Mogą to być nowotwory gardła, przełyku lub gruczołów ślinowych. W żadnym wypadku nie wolno ignorować przedłużających się kłopotów z gardłem, lepiej skonsultować je z laryngologiem. 

Przeczytaj także: Chrypka bez bólu gardła – co robić, gdy głos odmawia posłuszeństwa?

Jakie objawy towarzyszą podrażnieniu gardła?

Podrażnione, suche gardło to zazwyczaj nieprzyjemne dolegliwości utrudniające codzienne funkcjonowanie. Czasem dyskomfort jest tak duży, że niemożliwe staje się połykanie, a chorzy mają kłopoty ze snem. Drapanie w gardle może nawet wybudzać ze snu, powodując uporczywy kaszel, a w skrajnych przypadkach wymioty. Jeśli za podrażnione gardło odpowiedzialne są drobnoustroje chorobotwórcze, zwykle występują objawy towarzyszące, jak osłabienie, złe samopoczucie, gorączka, a także kaszel, katar, trudności z oddychaniem. Podrażnione gardło objawia się również drapaniem, swędzeniem, uczuciem suchości czy przeszkody podczas przełykania. Często pojawia się także ból, a jedzenie i picie może być utrudnione. Podrażnienie gardła często występuje razem z suchym kaszlem, chrypką, a niekiedy prowadzi do chwilowej utraty głosu, czyli bezgłosu.

Domowe sposoby na suche i podrażnione gardło

Podrażnione gardło można próbować leczyć domowymi metodami. Trzeba jednak pamiętać, że brak poprawy powinien skłonić do zasięgnięcia opinii lekarza. Przedłużający się ból, ale także chrypka, uczucie suchości czy podrażnienia mogą być symptomem poważniejszego schorzenia, dlatego nie należy ich bagatelizować. Co na podrażnione gardło będzie najlepsze, o czym trzeba pamiętać, próbując leczyć się samodzielnie? 

  • Napary ziołowe i płukanie gardła – wiele roślin ma działanie odkażające, nawilżające i pomaga łagodzić objawy infekcji i podrażnienia gardła; zanim jednak sięgniemy po zioła należy sprawdzić, jakie skutki uboczne może mieć ich stosowanie. Wśród roślin leczniczych, skutecznie działających na podrażnione gardło, wymienia się miętę, rumianek, szałwię, eukaliptus, korzeń lukrecji, korzeń mniszka lekarskiego, aloes, werbenę, prawoślaz, dziewannę, a także siemię lniane. Wiele tabletek do ssania zawiera wyciągi z wymienionych roślin. Działają nawilżająco, mają właściwości łagodzące i antybakteryjne, zmniejszają ból i drapanie w gardle. Na podrażnione gardło można wypić oleiste siemię lniane, które pokryje ścianki gardła delikatnym filtrem ochronnym. W tym celu wystarczy zalać siemię wrzątkiem i wystawić do ostygnięcia.
  • Miód – słynie z właściwości antybakteryjnych, pomaga zwalczyć infekcje, zwiększa odporność organizmu. Także miód stał się pożądanym składnikiem preparatów na ból gardła. Łagodzi dolegliwości, hamuje namnażanie się bakterii, zmniejsza obrzęk błon śluzowych, rozrzedza wydzielinę dróg oddechowych, ułatwia odkrztuszanie. Ponieważ jednak może dodatkowo podrażnić gardło, zaleca się spożywanie miodu rozpuszczonego w letnich płynach. Nie można wlewać go do gorących płynów, ponieważ takie działanie sprawia, że traci swoje zdrowotne właściwości.
  • Płukanie gardła wodą z solą morską pomaga nawilżyć suche gardło. Sól hamuje rozwój niektórych bakterii, dlatego tę metodę zaleca się przy infekcjach gardła przebiegających z bólem.
  • Syrop z cebuli i mleko z miodem to metody stosowane od pokoleń. Warto sięgać po nie przy okazji przeziębień i innych problemów z gardłem. Naturalne składniki pomogą wyleczyć podrażnione gardło.
  • Przyjmowanie większej ilości płynów jest konieczne, jeśli mamy do czynienia z podrażnieniem gardła i jego suchością. Płyny zapewnią odpowiedni poziom nawilżenia całego organizmu. 
  • Nawilżanie powietrza łagodzi nieprzyjemne objawy ze strony gardła, ułatwia zasypianie i zapewnia spokojny sen. Aby nawilżyć gardło warto również stosować inhalacje, które mają szczególne znaczenie przy jednoczesnych problemach z oddychaniem (zatkany nos i oddychanie przez usta).
  • Prawidłowe oddychanie, zwłaszcza podczas snu może znacznie zmniejszyć ryzyko wystąpienia podrażnień gardła.
  • Istotne znaczenie ma również dieta, z której warto wyeliminować ostre przyprawy i gorące potrawy. Przy kłopotach z gardłem warto zrezygnować z kofeiny, alkoholu i palenia papierosów. 
  • Jeśli powodem podrażnienia gardła są infekcje zaleca się dużo odpoczynku i oszczędzający tryb życia.

Zobacz również: Nawilżanie gardła – jak robić to skutecznie?

Jak leczyć i czym łagodzić podrażnione gardło

Poza metodami domowymi, które pomagają leczyć podrażnione gardło i walczą z suchością oraz bólem, warto sięgać po preparaty, które są dostępne bez recepty. Najlepszym wyborem będą tabletki do ssania, spraye, a dla najmłodszych lizaki. Pastylki do ssania stymulują wydzielanie śliny, co powoduje nawilżanie błony śluzowej gardła. Oczywiście to nie jedyne działanie tabletek do ssania. Większość preparatów tego rodzaju ma w składzie substancje, które łagodzą podrażnienia, działają antyseptycznie, przeciwbólowo, znieczulają miejscowo, zmniejszają obrzęk. Podrażnione gardło wymaga wsparcia, dlatego warto sięgnąć po preparaty z chlorowodorkiem benzydaminy lub propolisem i witaminą C. Tego rodzaju preparaty można stosować już przy pierwszych niepokojących objawach. W razie zaostrzenia objawów lub przedłużania się uczucia suchości konieczna jest wizyta u lekarza. Czasem potrzebne jest podanie antybiotyków lub przeprowadzenie odpowiedniej kuracji uzależnionej od przyczyny podrażnienia gardła. Przy infekcjach i kłopotach z gardłem warto stosować suplementy diety podnoszące odporność.

Sprawdź także: Jak radzic sobie z nieżytem gardła? Jakie są jego objawy?


  • mgr.inż.Magdalena Siuba-Strzelińska, Żywienie w chorobach jamy ustnej i gardła, „ncez.pl”, 2 marca 2017, [dostęp: 25 czerwca 2019], <https://ncez.pl/nauka-zrozumiala-dla-ciebie—wywiady-z-ekspertami/zywienie-w-chorobach-jamy-ustnej-i-gardla>

Powstrzymaj zagrożenie już przy pierwszych objawach

Tantum Natura możesz kupić nie tylko w swoich lokalnych aptekach, ale także tych internetowych.

Sprawdź, gdzie możesz kupić Tantum Natura:

Kup online