16 maja 2019, Lek. Maria Dobrowolska

Jak radzić sobie z nieżytem gardła?

Nieżyt gardła to inaczej zapalenie gardła, które może przybierać formę ostrą lub przewlekłą. Najczęstszą przyczyną nieżytu gardła jest stan zapalny wywołany przez wirusy lub bakterie. Objawami mogącymi wskazywać na zapalenie gardła są: suchość w gardle, drapanie, ból, a czasem również gorączka.

Leczenie nieżytu gardła musi być dostosowane do czynnika, który wywołał zakażenie. Antybiotyki stosujemy jedynie w przypadku infekcji o podłożu bakteryjnym. Jeśli zaś za nieprzyjemne objawy odpowiedzialne są wirusy, pozostaje leczenie objawowe i przeczekanie infekcji. Pierwszym krokiem do zwalczenia infekcji gardła są skuteczne domowe metody, jak płukanie gardła naparami z ziół, stosowanie tabletek lub sprayów do gardła, które działają znieczulająco, przeciwbólowo, przeciwzapalnie i nawilżająco. Długo utrzymujący się ból gardła, dolegliwości narastające w czasie, pogorszenie samopoczucia to sygnały, że czas skorzystać z pomocy specjalisty.

Co to jest nieżyt gardła?

Nieżyt gardła może zostać wywołany stanem zapalnym lub działaniem czynnika drażniącego. Wyróżniamy ostry i przewlekły nieżyt gardła, z których za pierwszy odpowiedzialne są wirusy i bakterie, zaś za drugi ciągłe drażnienie śluzówek gardła, np. przez nieustannie spływającą wydzielinę z zatok, przebywanie w zadymionych pomieszczeniach czy refluks żołądkowo-przełykowy. Oba rodzaje nieżytu gardła objawiają się nieco inaczej. Ostry nieżyt gardła spowodowany atakiem drobnoustrojów chorobotwórczych przebiega z bólem gardła, stanem podgorączkowym lub gorączką, towarzyszącą chrypką i uczuciem suchości w gardle, złym samopoczuciem, ropnymi nalotami na migdałkach (objawy zależą od etiologii stanu zapalnego). Przy nieżycie przewlekłym występuje jedynie chrypka, drapanie w gardle, nieustanne chrząkanie i kasłanie.

Ostry i przewlekły nieżyt gardła

Za ostry nieżyt gardła najczęściej odpowiedzialne są wirusy: adenowirusy, enterowirusy, rinowirusy, a czasem także wirusy grypy czy paragrypy. Szacuje się, że na wszystkie stany zapalne gardła przypada od 50 do 80% infekcji wywołanych właśnie przez wirusy. Za głównego sprawcę zakażenia bakteryjnego gardła uważa się bakterie z rodziny paciorkowców. Ostry nieżyt gardła może także powodować gronkowiec złocisty lub dwoinka zapalenia płuc. Nieżyt gardła to stan zapalny błony śluzowej tylnej ściany gardła, tkanki chłonnej gardła, tchawicy, krtani, nosa. Zapalenie gardła może obejmować także migdałki. Pierwszymi i najbardziej charakterystycznymi objawami ostrego nieżytu gardła jest jego ból, uczucie suchości i drapania, ale również trudności z połykaniem. Oczywiście nieżytowi gardła towarzyszą najczęściej również objawy ogólne, jak pogorszenie samopoczucia, podwyższona temperatura ciała, katar czy nieprzyjemny zapach z ust.

Nieco inaczej wygląda sytuacja, gdy chory cierpi na przewlekły nieżyt gardła, czyli zmaga się z długotrwałymi dolegliwościami spowodowanymi przez czynniki drażniące. Błonę śluzową mogą podrażnić: herbata, kawa, alkohol, suche powietrze lub dym papierosowy. Przewlekły nieżyt gardła może także towarzyszyć innym chorobom, jak zapalenie zatok przynosowych, refluks żołądkowo-przełykowy czy alergia. Chorzy skarżą się najczęściej na drapanie, pieczenie, łaskotanie w gardle o różnym natężeniu, niejednokrotnie uzależnione od pory dnia (nierzadko najintensywniejsze dolegliwości występują w porze nocnej). Lekarz badający chorego obserwuje zaczerwienienie i przekrwienie gardła, rozpulchnioną błonę śluzową, a nawet drobne pęcherzyki na jej powierzchni.

Sposoby łagodzenia nieżytu gardła

Choroby gardła bywają niezwykle uciążliwe dla pacjentów, potrafią utrudnić codzienne funkcjonowanie, utrudniając połykanie, mówienie. Nieżyt gardła można próbować leczyć przy pomocy środków dostępnych bez recepty. Obecnie na rynku możemy znaleźć spraye, tabletki do ssania, syropy, a dla najmłodszych pacjentów lizaki, które łagodzą podrażnienie gardła i znoszą przykre dolegliwości w postaci drapania czy bólu. Niezwykle istotne jest nawilżanie gardła, dlatego oprócz specyfików w postaci wyrobów medycznych, należy zadbać o odpowiednią ilość płynów przyjmowanych każdego dnia. Ważne jest także utrzymanie prawidłowej temperatury i wilgotności w pomieszczeniu, w którym przebywa osoba zmagająca się z nieżytem gardła. W przypadku przewlekłego nieżytu gardła należy wyeliminować czynnik drażniący, co niestety nie zawsze jest możliwe. Jeśli przyczyną jest alergia lub inne zdiagnozowane schorzenie, terapię należy rozpocząć od wdrożenia odpowiedniego leczenia tej pierwotnej przyczyny przewlekłego nieżytu gardła. Na podrażnione gardło zaleca się również spożywanie potraw z dodatkiem oliwy z oliwek oraz stosowanie preparatów, które w swym składzie zawierają substancje oleiste. Jako metodę radzenia sobie z problemami z gardłem proponuje się także wykonywanie tzw. „parówek”.

Ostry nieżyt gardła spowodowany najczęściej przez wirusy wymaga jedynie leczenia objawowego, a więc płukania gardła wodą z solą, mieszankami ziół, inhalacji z izotonicznym roztworem soli, które pomagają upłynnić śluz. W razie konieczności należy podać leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe lub łagodzące kaszel. Warto sięgnąć po pastylki do ssania na bazie naturalnych składników, jak miód, propolis, cytryna, które dodatkowo pomagają wzmocnić odporność. Gdy dolegliwości bólowe ze strony gardła są nasilone, zaleca się stosowanie tabletek do ssania, wykazujących działanie przeciwbólowe i odkażające (zawierających np. benzydaminę). Chorzy powinni prowadzić oszczędzający tryb życia, wprowadzić do diety więcej warzyw, owoców i płynów. W przypadku pogorszenia stanu zdrowia, nasilania objawów lub pojawienia się gorączki, konieczna jest wizyta u lekarza. W razie wątpliwości może on zlecić wykonanie wymazu z gardła, który pomoże postawić właściwą diagnozę i dobrać odpowiedni sposób leczenia. Najczęstszą przyczyną infekcji bakteryjnych są drobnoustroje z rodziny paciorkowców, a w leczeniu stosuje się leki z grupy penicylin. Leczenie trwa zazwyczaj 10 dni.


  • Dr n.med. Mariola Zagor, Ostre i przewlekłe zapalenie gardła, „mp.pl”, 23 stycznia 2018, [dostęp: 6 maja 2019], <https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-jamy-ustnej-i-gardla/179684,ostre-i-przewlekle-zapalenie-gardla>


Powstrzymaj zagrożenie już przy pierwszych objawach

Tantum Natura możesz kupić nie tylko w swoich lokalnych aptekach, ale także tych internetowych.

Sprawdź, gdzie możesz kupić Tantum Natura:

Kup online