16 maja 2019, Lek. Maria Dobrowolska

Które zioła wzmacniają odporność? Sprawdź!

Ziołolecznictwo, czyli fitoterapia, to gałąź medycyny oraz farmakologii. Zajmuje się badaniem właściwości ziół, ich składu, budowy chemicznej poszczególnych gatunków czy też wytwarzaniem związków zsyntetyzowanych na ich podobieństwo.

Zioła – wsparcie medycyny

Zioła są od tysięcy lat doceniane ze względu na swoje właściwości lecznicze. Stanowiły podstawę leczenia już w starożytnym Egipcie i aż do dzisiaj są ważnym elementem wsparcia medycyny. Przez wiele osób wykorzystywane są jako tzw. domowe sposoby leczenia. Są składnikiem wielu profesjonalnych i sprawdzonych farmaceutyków – zarówno substancje bezpośrednio pozyskane z roślin, jak i stworzone na ich wzór składniki syntetyczne. Warto w związku z tym podkreślić, że ich stosowanie musi być umiejętne. Zastosowanie ziół należy traktować jak każdą inną terapię, co oznacza także istnienie przeciwwskazań do ich stosowania. Mogą być one toksyczne w niektórych schorzeniach czy też w połączeniu z innymi ziołami lub lekami.

Wykorzystanie ziół w lecznictwie

Korzystne dla zdrowia substancje, które pochodzą z ziół, pozyskuje się z różnych ich części. Mogą to być korzenie, łodygi, kwiaty oraz liście. Jeśli weźmiemy pod uwagę leki i suplementy powstałe na bazie ziół, najczęściej występują one w formie tabletek, pastylek do ssania, herbatek, olejków, maści czy syropów. Możemy wykorzystywać je na różne sposoby, podstawowe z nich to:

  • napary,
  • kąpiele z dodatkiem olejków ziołowych,
  • suplementy.

W razie infekcji lub innych stanów zapalnych:

  • inhalacje,
  • płukanki gardła,
  • leki ziołowe .

Jakie zioła wzmacniają odporność?

  • Jeżówka purpurowa

Jest to zioło, którego zastosowanie wpływa na stymulację układu immunologicznego. Ma działanie przeciwwirusowe, przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, antybakteryjne, a także wspiera pracę układu krwionośnego. W celu wzmocnienia odporności, jeżówka purpurowa polecana jest osobom zdrowym oraz w trakcie infekcji. W tym przypadku zmniejsza nasilenie kaszlu, ułatwia usunięcie wydzieliny oraz łagodzi problemy z gardłem. Sprawdza się wówczas w formie płukanki.

Jak możemy korzystać z właściwości jeżówki purpurowej? Jest ona składową tabletek, syropów, soków oraz maści. Najłatwiejsza do stosowania na co dzień wydaje się jednak herbata z jeżówki purpurowej, którą można kupić w aptekach i sklepach. Należy jednak pamiętać, aby po kilku tygodniach jej picia, zrobić około dwutygodniową przerwę.

  • Aloes

Ta roślina ma wiele gatunków. Najczęściej w lecznictwie wykorzystuje się Aloë vera, czyli tzw. aloes zwyczajny. Pozyskuje się z niego m.in. sok (alonę). To właśnie on ma działanie pobudzające układ immunologiczny. Dodatkowo, aloes ma także właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne oraz przeciwbólowe. Jest bogatym źródłem wielu aktywnych biologicznie związków. Są to: witaminy z grupy B, witamina C, kwas foliowy, a także żelazo i wapń. Dla układu odpornościowego ważne są również polisacharydy, które w aloesie występują w dużych ilościach. To tylko niektóre ze składowych aloesu, ale niewątpliwie jest to roślina, która działa immunostymulująco. Świetnie sprawdza się zatem w prewencji infekcji.

W jakiej formie możemy dołączyć aloes do swojej diety? W sklepach i aptekach można nabyć sok z miąższu liści aloesu. To suplement, który poleca się wypijać dwa razy dziennie, po kilkadziesiąt mililitrów. Działa korzystnie także na układ trawienny.

  • Bez czarny

Jest coraz częściej stosowany w walce z infekcjami oraz wzmocnienia odporności. Kwiaty bzu czarnego mają w sobie m.in. flawonoidy, które działają silnie antyoksydacyjnie oraz wpływają pozytywnie na układ krwionośny. W jego składzie znajdują się też kwasy organiczne oraz sole mineralne. Dzięki temu kwiaty bzu mają działanie przeciwwirusowe, przeciwgorączkowe i napotne, stanowiąc wsparcie w procesie leczenia infekcji. Owoce bzu mają dodatkowo działanie przeciwwirusowe i wspierające pracę układu immunologicznego.

Badania wykazują, że u osób spożywających preparaty z bzu czarnego infekcje trwały nawet o kilka dni krócej niż u osób ich niestosujących.

W jakich formach warto korzystać z bzu czarnego? Znakomicie sprawdza się on jako napar, ale także środek do inhalacji i płukania gardła. Herbatki z suszonych owoców i kwiatów bzu kupimy nie tylko w aptekach, lecz także wielu sklepach.

  • Imbir

To składnik sprawdzający się zarówno w sztuce kulinarnej, jak i leczniczej. Imbir (Zingiber officinale) oraz jego składowe wykazują działanie przeciwzapalne, przeciwnowotworowe, przeciwwymiotne (np. po chemioterapii, narkozie, w chorobie lokomocyjnej), przeciwbólowe, a także immunomodulujące. Odpowiadają za to olejki eteryczne zawarte w kłączach imbiru i przede wszystkim gingerole, które mają m.in. działanie przeciwzapalne. W razie wystąpienia infekcji, imbir ma silne działanie rozgrzewające i napotne, a także pomaga łagodzić kaszel.

Jak najlepiej na co dzień wykorzystywać imbir? Napar z imbiru to napój, który możemy pić o każdej porze roku. Warto robić to regularnie, bo wtedy będzie miał najlepsze działanie profilaktyczne. Wystarczy ukroić kawałek świeżego imbiru (trzymamy go w lodówce, aby nie tracił swoich właściwości) i obrać. Możemy pociąć go na mniejsze kawałki lub zetrzeć na tarce, a następnie zalać gorącą wodą.

Latem możemy zrobić wersję na zimno, wystarczy po prostu zaczekać aż wcześniej przygotowany napar ostygnie. Dodać możemy do smaku także odrobinę miodu, który dodatkowo wzmocni działanie immunostymulujące napoju.

  • Czosnek

Czosnek to nie tylko składnik pomocny w zwalczaniu infekcji, lecz także w ich profilaktyce. Ma w sobie wiele aktywnych biologicznie substancji, które działają m.in. antybakteryjnie (np. na bakterię Helicobacter pylori, która powoduje stany zapalne oraz owrzodzenia żołądka i dwunastnicy). Badania wskazują, że jego spożywanie zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwory, np. raka jelita grubego. Ma także działanie przeciwzapalne, przeciwgrzybicze, przeciwmiażdżycowe, regulujące ciśnienie krwi i poziom cukru.

Czosnek ma także właściwości antyoksydacyjne. Niszcząc wolne rodniki, niweluje ryzyko wystąpienia stresu oksydacyjnego, który działa osłabiająco na cały organizm, w tym również układ immunologiczny. Czosnek stymuluje oraz reguluje pracę komórek tego układu, dlatego traktujemy go jako naturalne wsparcie odporności.

Czosnek najlepiej spożywać w świeżej postaci. W aptekach znajdziemy takie preparaty, jak tabletki, syropy czy olejki zawierające ekstrakt z czosnku.

  • Rumianek

Rumianek jest jednym z lepiej znanych ziół, które znajdują lecznicze zastosowanie w naszych domach. Stosuje się go w walce z wieloma dolegliwościami. Znakomicie sprawdza się w leczeniu problemów z układem pokarmowym (biegunki, zaparcia, niestrawność), w bólach głowy czy też stanach nadmiernego pobudzenia na tle nerwowym. Odpowiadają za to liczne właściwości zioła, takie jak działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, antyseptyczne, przeciwbólowe, antyoksydacyjne oraz wzmacniające odporność. Właściwości te nadają rumiankowi liczne olejki eteryczne, flawonoidy czy kumaryny, które mają działanie prozdrowotne. Składową rumianku jest także witamina C, której regularne przyjmowanie stanowi dobrą profilaktykę przeciwko infekcjom.

Najbardziej popularną i łatwo dostępną formą są napary w postaci herbatki do picia. Gdy jednak pojawia się infekcja, pomocne są także inhalacje oraz płukanki gardła zrobione właśnie z owego naparu.

  • Kurkuma

Kurkuma jest przyprawą zwaną inaczej szafranem indyjskim. Jest używana głównie w kuchni azjatyckiej, ale coraz częściej gości także na naszych talerzach. Jest niezwykle aromatyczna, za co odpowiadają liczne olejki eteryczne. Kurkuma zawiera także związki polifenolowe (kurkuminoidy), mają one silne działanie antyoksydacyjne. Najważniejszym spośród nich jest kurkumina, która ma także właściwości przeciwzapalne, antybakteryjne oraz przeciwwirusowe. Pomaga chronić organizm przed nowotworami.

Kurkumę warto dodawać do potraw – w formie przyprawy jest ona łatwo dostępna. Na co dzień można ją także spożywać w formie herbaty. Mieszamy kurkumę, cynamon, imbir i gotujemy na małym ogniu. Następnie cedzimy przyprawy przez sitko, dodajemy do napoju łyżkę miodu i odrobinę cytryny. Ze względu na te składniki, herbata ma działanie silnie immunostymulujące.


  • Dymarska, E., Grochowalska, A., Krauss, H., Chęcińska-Maciejewska, A., Naturalne modyfikatory odpowiedzi immunologicznej, Problemy Higieny i Epidemiologii 2016, 97(4): 297-307 [dostęp: 02.05.2019] http://www.phie.pl/pdf/phe-2016/phe-2016-4-297.pdf
  • Kukułowicz, A, Steinka, I., Aloes – możliwość wykorzystania jako suplementu diety, Problemy Higieny i Epidemiologii 2010, 91(4): 632-636 [dostęp: 02.05.2019] http://phie.pl/pdf/phe-2010/phe-2010-4-632.pdf
  • Kwiecień, M., Winiarska-Mieczan, A., Czosnek jako zioło kształtujące właściwości prozdrowotne, Problemy Higieny i Epidemiologii 2011, 92(4): 810-812  [dostęp: 02.05.2019] http://www.phie.pl/pdf/phe-2011/phe-2011-4-810.pdf
  • Przybylska, S., Kurkumina – prozdrowotny barwnik kurkumy, Problemy Higieny i Epidemiologii 2015, 96(2): 414-420 [dostęp: 02.05.2019] http://www.phie.pl/pdf/phe-2015/phe-2015-2-414.pdf
  • Zielińska-Pisklak, M., Szeleszczuk, Ł.,Bez czarny (Sambucus nigra) domowy sposób nie tylko na grypę i przeziębienie, ,,lekwpolsce.pl”, 21.05.2013 [dostęp: 30.04.2019] https://www.researchgate.net/publication/288101012_Bez_czarny_Sambucus_nigra_domowy_sposob_nie_tylko_na_grype_i_przeziebienie
  • Zielińska-Pisklak, M., Szeleszczuk, Ł., Rumianek lekarski – dlaczego warto mieć go w domowej apteczce, ,,lekwpolsce.pl”, 19.08.2013 [dostęp: 25.04.2019] https://www.researchgate.net/publication/288115104_Rumianek_lekarski_-_dlaczego_warto_miec_go_w_domowej_apteczce

Powstrzymaj zagrożenie już przy pierwszych objawach

Tantum Natura możesz kupić nie tylko w swoich lokalnych aptekach, ale także tych internetowych.

Sprawdź, gdzie możesz kupić Tantum Natura:

Kup online