16 maja 2019, Lek. Maria Dobrowolska

Nawilżanie gardła – jak robić to skutecznie?

Brak odpowiedniego nawilżenia gardła powoduje dyskomfort, trudności z przełykaniem i chrypkę. Wiąże się również z mniejszą odpornością błony śluzowej gardła na patogeny - wirusy i bakterie.

Nawilżanie gardła

Przyczyn poczucia suchości w gardle może być bardzo wiele:

  • infekcja,
  • alergia,
  • zaburzenia hormonalne,
  • przeciążenie gardła, np. z powodu pracy głosem (często borykają się z tym nauczyciele),
  • narażenie na suche lub zanieczyszczone powietrze,
  • palenie papierosów,
  • efekt uboczny stosowania leków, np. niektórych leków używanych w leczeniu depresji lub chorób kardiologicznych,
  • niewystarczające nawodnienie organizmu,
  • picie dużej ilości kawy lub alkoholu – są to napoje moczopędne, powodujące odwodnienie organizmu.

Sposoby nawilżania gardła

W leczeniu nadmiernej suchości gardła należy skupić się przede wszystkim na eliminacji wyżej wymienionych przyczyn. W przypadku infekcji, objawy ustąpią po jej wyleczeniu. Gdy suchość wiąże się z konkretnymi lekami, można skonsultować ze specjalistą ich odstawienie lub zamianę na inne.

Leczenie przyczynowe nie wyklucza jednak terapii objawowej, czyli łagodzenia uczucia suchości. Pomocne w nawilżaniu gardła są w tym przypadku zarówno preparaty apteczne, jak i domowe metody.

  • Profilaktyka/codzienne nawyki

Należy zwrócić uwagę na styl życia, otoczenie oraz codzienne nawyki. Szczególnie, jeśli suchość gardła pojawia się często i nie jest związana z infekcją. Należy sprawdzić, jaka wilgotność powietrza panuje w pomieszczeniach, w których przebywamy na co dzień. Przedział wilgotności w zakresie 45-65% jest optymalny dla organizmu. W budynkach, które zimą są ogrzewane, a latem klimatyzowane, poziom ten może spadać nawet poniżej 30%. Warto w takim wypadku skorzystać z nawilżaczy powietrza i pamiętać o regularnym wietrzeniu.

Po drugie, za suchość gardła oraz błon śluzowych może odpowiadać niewystarczające nawodnienie. Często zapominamy o piciu odpowiedniej ilości płynów. Osoby dorosłe powinny spożywać około 2-2,5 l płynów każdego dnia. Należy dodać, że zapotrzebowanie na płyny zwiększają między innymi: podwyższona temperatura otoczenia, wysiłek fizyczny i stres.

Trzeba również pamiętać o konsekwencjach, jakie dla gardła niesie palenie papierosów. Jeżeli trwamy w tym nałogu, musimy liczyć się z dodatkowymi trudnościami w nawilżaniu gardła. Co ważne, tego typu objawy występują nie tylko u palaczy, lecz także osób niepalących narażonych na dym tytoniowy.

  • Farmaceutyki

Środkami, które zdecydowanie warto mieć w swojej domowej apteczce, są pastylki do ssania. Są przydatne nie tylko w przypadku uśmierzania bólu gardła, lecz także przy niewystarczającym nawilżeniu błon śluzowych. Ssanie powoduje zwiększenie wydzielania śliny, a naturalne składniki mogą dodatkowo wzmacniać ogólną odporność organizmu. Szczególnie skuteczne są pastylki zawierające: miód, propolis, cynk oraz witaminę C.

W aptekach można znaleźć także odpowiednie płyny i spraye do gardła. W ich składzie często znajdują się witaminy, olejki, aloes lub oliwa z oliwek.

  • Miód

Miód to nie tylko skuteczny składnik preparatów farmaceutycznych (jak wymienione wyżej pastylki do ssania), można skorzystać z niego także w ramach domowych sposobów nawilżania gardła. Miód ma właściwości przeciwzapalne, przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne. Ponadto łagodzi podrażnienia oraz ułatwia regenerację zniszczonych tkanek. Do nawilżania gardła można zastosować:

  • wodę z miodem – dodać do ciepłej wody łyżkę miodu, wymieszać do całkowitego rozpuszczenia i pić małymi łykami;
  • miód, masło, mleko – mleko należy podgrzać (nie może być jednak gorące, ponieważ zbyt wysoka temperatura zmniejsza właściwości lecznicze napoju), dodajemy łyżeczkę masła i łyżkę miodu. Mieszamy i wypijamy małymi, powolnymi łykami. Tłuszcz znajdujący się w mleku i maśle stworzy w gardle warstwę ochronną. Pomoże ona nie tylko utrzymać odpowiednie nawilżenie, lecz także ułatwi regenerację oraz ochroni przed patogenami, na które podrażnione błony śluzowe są znacznie mniej odporne;
  • ssanie miodu nabranego na łyżeczkę lub żucie plastra miodu aż do całkowitego rozpuszczenia – działanie podobne do pastylek do ssania.
  • Siemię lniane

Nasiona siemienia lnianego działają nie tylko nawilżająco, lecz także przeciwzapalnie i łagodząco. Pomagają m.in. w opanowaniu uciążliwego kaszlu. Co ważne, siemię lniane zawiera w sobie wiele witamin oraz ma właściwości antyoksydacyjne, dzięki czemu wspiera ogólną odporność organizmu. Jego spożywanie wskazane jest zatem nie tylko leczniczo, lecz także jako część profilaktyki infekcji i podrażnień gardła.

Rozgniatamy dwie łyżki nasion siemienia i zalewamy je gorącą wodą. Po kilkunastu minutach (pozostawiamy w tym czasie napar pod przykryciem) z mieszanki powstanie gęsty śluzowy roztwór. Przed spożyciem możemy odcedzić nasiona. Wypijamy małymi łykami tak, by roztwór powoli spływał po gardle. Możemy dodać do smaku łyżeczkę miodu. Napar z siemienia lnianego można wykorzystać także w formie płukanki do gardła, wtedy odcedzenie nasion jest konieczne.

Zdrowie pod kontrolą

Warto przy tym pamiętać, że każda forma terapii (nawet opierająca się na domowych, teoretycznie niegroźnych sposobach) ma swoje przeciwwskazania. Mogą to być m.in. alergie. Jeżeli zatem mamy wątpliwości, nie udaje nam się poprawić stanu nawilżenia gardła, problem nawraca lub nasila się, należy skonsultować się z lekarzem.

Przeczytaj także: Propolis – właściwości lecznicze i zastosowanie


  • Gładysz, J., Grzesiak, A., Nieradko-Iwanicka, B., Borzęcki, A., Wpływ zanieczyszczenia powietrza na stan zdrowia i spodziewaną długość życia ludzi, Probl Hig Epidemiol 2010, 91(2): 178-180 [dostęp 28.04.2019] http://www.phie.pl/pdf/phe-2010/phe-2010-2-178.pdf
  • Jarosz, M., Rychlik, E., Szponar, L., Wierzejska, R., (2012) Woda i elektrolity [w:] ,,Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja” [dostęp 28.04.2019] https://pe.szczecin.pl/files/08EF73512B8047E1BBC0F05F3BF0A598/Normy%20Zywienia%20Nowelizacja%20IZZ%202012.pdf#page=143
  • Tichonow A. I., Bondarenko L. A., Jarnych T. G., Szpyczak O. S., Kowal W. M., Skrypnik–Tichonow R. I. Miód naturalny w medycynie i farmacji (Pochodzenie, właściwości, zastosowanie, preparaty lecznicze), Monografia pod redakcją akademika Ukraińskiej Akademii Nauk A. I. Tichonowa, Redaktor wydania polskiego: Prof. dr hab. n. farm. Bogdan Kędzia, 2017  [dostęp: 28.04.2019] http://dspace.nuph.edu.ua/bitstream/123456789/15125/1/Mi%C3%B3d%20naturalny%20w%20medycynie%20i%20farmacji%20-%20MONOGRAFIA.pdf

Powstrzymaj zagrożenie już przy pierwszych objawach

Tantum Natura możesz kupić nie tylko w swoich lokalnych aptekach, ale także tych internetowych.

Sprawdź, gdzie możesz kupić Tantum Natura:

Kup online