16 maja 2019, lek. Dorota Orzechowska

Poranny ból gardła – jakie są jego przyczyny? Jak sobie z nim radzić?

Ból gardła może mieć bardzo wiele źródeł. Mogą być to infekcje zarówno wirusowe, jak i bakteryjne. Mogą to być także różnego typu alergie czy podrażnienia. W każdym z tych wypadków najczęściej nieprzyjemne symptomy odczuwane są najsilniej właśnie w godzinach porannych.

Co więcej, poranny ból gardła może być też objawem innych nieprawidłowości, które mogą się wiązać np. z układem trawiennym lub problemami laryngologicznymi. Żeby móc skutecznie z nim walczyć, przede wszystkim należy więc poznać przyczynę bólu.

Infekcje górnych dróg oddechowych


Biorąc pod uwagę infekcje, powodują one m.in stan zapalny gardła, co wiąże się nie tylko z bólem, lecz także z pieczeniem, swędzeniem, obrzękiem błon śluzowych. Co ważne, tego typu dolegliwości – nasilających się zwłaszcza po przebudzeniu – możemy spodziewać się nawet w wypadku, gdy początkowo infekcja wiąże się tylko z zatokami i jamą nosową. Gdy nie pozbywamy się wydzieliny z nosa, zaczyna spływać po tylnej ścianie gardła. W nocy rzadko zdarza nam się to robić, stąd też nie jesteśmy w stanie owego spływania zahamować. Skutkiem tego wydzielina podrażnia właśnie gardło. Co więcej, opuchnięta błona śluzowa nosa blokuje normalny proces oddychania. W związku z tym jesteśmy w nocy zmuszeni oddychać przez usta. Znacznie wpływa to na przesuszenie gardła, co sprzyja podrażnieniom i wywołuje m.in. uciążliwy kaszel. 

Szczególnie w takim wypadku warto pamiętać o odpowiednim nawilżeniu powietrza w pomieszczeniach sypialnych. Optymalna wilgotność dla organizmu waha się w przedziale 45-65 proc. Niestety, ogrzewane i klimatyzowane wnętrza, w których najczęściej przebywamy, nieraz mają o wiele niższy poziom nawilżenia. Wilgotność może spadać nawet poniżej 30 proc., co w przebiegu stanów zapalnych dróg oddechowych dodatkowo utrudnia oddychanie.

Alergie

Podobnie przebiega to w przypadku bólu gardła związanego z uczuleniem. Najczęstszą chorobą alergiczną jest alergiczny nieżyt nosa. Przewlekły katar często wiąże się wtedy właśnie z bólem gardła i dokładnie tak samo – w godzinach porannych objawy są najbardziej uciążliwe. 

Najwięcej tego typu problemów obserwuje się w okresach pylenia drzew i traw (głównie wiosna i lato). Należy jednak pamiętać o alergiach całorocznych, takich jak uczulenie na roztocza czy sierść. Szczególnie wtedy warto postawić na oczyszczacze powietrza i ograniczyć kontakt z alergenami. W przypadku alergii sezonowych związanych z pyleniem, jest to oczywiście utrudnione. Należy wtedy unikać otwierania okien i dbać o odpowiednie nawilżenie powietrza.

W przypadku występowania objawów należy udać się do specjalisty alergologa, sprawdzić, który alergen wywołuje tak silną reakcję immunologiczną organizmu oraz być może skorzystać z leczenia farmakologicznego. W przypadku alergii możliwe są też zabiegi odczulania, które powinny być skonsultowane z lekarzem.

Problemy laryngologiczne

Powietrze pobierane przez nos musi następnie przepłynąć przez jamę nosową. Gdy występują w niej jakiekolwiek blokady, staje się to czasami wręcz niemożliwe. Mogą być to różnego rodzaju polipy czy skrzywienia przegrody nosowej. Wówczas znów jedyną możliwą opcją staje się więc oddychanie przez usta, co wywołuje suchość i ból. 

Polipy są guzkami, których pojawienie się jest spowodowane stanami zapalnymi lub alergią. Powodują nie tylko nieżyt nosa, a co za tym idzie, spływanie wydzieliny, ale mogą także wywoływać:

– kichanie,

– mówienie przez nos,

– ból nosa,

– chrapanie,

– czy nawet zaburzenia węchu.

Ich leczenie polega na farmakoterapii (leki podaje się miejscowo lub ogólnoustrojowo), a w niektórych wypadkach usunięciu operacyjnym. Zabieg to także metoda, którą wykorzystuje się w przypadku korekcji skrzywienia przegrody nosowej, do czego konieczna jest konsultacja lekarska i ustalenie rodzaju operacji.

Przeczytaj również: Wymaz z gardła – co wykrywa? Przygotowanie i przebieg posiewu gardła

Refluks żołądkowo-przełykowy

Problemy trawienne także mogą wpływać na poranny dyskomfort. W przypadku refluksu treść żołądka cofa się i może docierać nawet właśnie do gardła. W nocy, gdy znajdujemy się w pozycji leżącej, a nie stojącej, owo cofanie jest ułatwione. Powoduje to podrażnienia, zgagę i ból gardła.

Pomocne jest stosowanie leków wpływających na zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego. O wiele rzadziej wiąże się to z koniecznością operacji, ale taka forma leczenia także jest możliwa.

Jak radzić sobie z porannym bólem gardła?

Jak widać, poranny ból gardła może mieć bardzo zróżnicowane podłoże. Terapia zależy więc od rozpoznania źródła problemu i leczenia przyczyny. Nie wyklucza to oczywiście łagodzenia objawów, w czym mogą pomóc inhalacje, płukanki czy napary – np. z siemienia lnianego, które doskonale nawilża gardło i łagodzi podrażnioną błonę śluzową. 
Warto też zaopatrzyć się w pastylki do ssania, które pomogą z suchością, drapaniem i innym rodzajem dyskomfortu odczuwanego w gardle. Szczególnie dobrze, gdy mają naturalne składniki takie jak: miód, propolis, cynk, witamina C. Ułatwi to w skuteczny i bezpieczny sposób codzienne funkcjonowanie oraz da możliwość spokojnego przeprowadzania diagnostyki, mającej na celu znalezienie głównej przyczyny problemu.

Czytaj także: Chrypka bez bólu gardła – co robić, gdy głos odmawia posłuszeństwa?


  • Gładysz, J., Grzesiak, A., Nieradko-Iwanicka, B., Borzęcki, A., Wpływ zanieczyszczenia powietrza na stan zdrowia i spodziewaną długość życia ludzi, Probl Hig Epidemiol 2010, 91(2): 178-180 [dostęp 12.05.2019] http://www.phie.pl/pdf/phe-2010/phe-2010-2-178.pdf

Powstrzymaj zagrożenie już przy pierwszych objawach

Tantum Natura możesz kupić nie tylko w swoich lokalnych aptekach, ale także tych internetowych.

Sprawdź, gdzie możesz kupić Tantum Natura:

Kup online