16 maja 2019, lek. Micha┼é D─ůbrowski

Propolis ÔÇô w┼éa┼Ťciwo┼Ťci lecznicze i zastosowanie

Propolis znany jako kit pszczeli produkowany jest przez pszczo┼éy, a s┼éu┼╝y im do zalepiania nieszczelno┼Ťci, zabezpieczania wlotu do ula, a tak┼╝e mocowania plastra miodu. Propolis jest mieszank─ů ┼╝ywicy z wydzielinami gruczo┼é├│w pszczelich, a jego kolor zale┼╝y od sk┼éadu chemicznego, a wi─Öc g┼é├│wnie ro┼Ťlinno┼Ťci, kt├│ra wyst─Öpuje na danym obszarze, ale tak┼╝e od gatunku pszcz├│┼é, kt├│re go wytworzy┼éy. Propolis znalaz┼é zastosowanie w medycynie, a to za spraw─ů swoich w┼éa┼Ťciwo┼Ťci bakteriob├│jczych, przeciwzapalnych, regeneracyjnych. Co istotne, propolis jest bogaty w witaminy oraz liczne biopierwiastki. To jednak nie jedyne zalety tego naturalnego produktu. Si─Ögaj─ůc po propolis, nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e mo┼╝e wywo┼éywa─ç reakcje alergiczne.

W┼éa┼Ťciwo┼Ťci i sk┼éad propolisu

Propolis to produkt naturalny, kt├│ry wytwarzaj─ů pszczo┼éy, g┼é├│wnie w celu zabezpieczenia ula przed wtargni─Öciem intruz├│w czy drobnoustroj├│w chorobotw├│rczych. Badania przeprowadzone nad t─ů substancj─ů dowiod┼éy, ┼╝e jej w┼éa┼Ťciwo┼Ťci mog─ů by─ç wykorzystywane przez medycyn─Ö, poniewa┼╝ propolis dzia┼éa bakteriob├│jczo, przeciwwirusowo, przeciwgrzybiczo, przeciwzapalnie, znieczulaj─ůco i regeneracyjnie. Wszystko to za spraw─ů unikalnego sk┼éadu kitu pszczelego. Propolis jest specyficzn─ů mieszank─ů ┼╝ywic drzew i krzew├│w oraz wydzielin gruczo┼é├│w pszczelich. I tak, w zale┼╝no┼Ťci od tego, jaki gatunek pszcz├│┼é go wytworzy┼é i na jakim obszarze geograficznym, propolis b─Ödzie mia┼é inn─ů barw─Ö i charakterystyczny, balsamiczny zapach. Mo┼╝emy zatem spotka─ç kit pszczeli o ┼╝├│┼étawym zabarwieniu, ale tak┼╝e propolis br─ůzowy, a nawet czarny. G┼é├│wnymi sk┼éadnikami propolisu s─ů ┼╝ywice, stanowi─ůce a┼╝ 50-80%, oraz wosk pszczeli w ilo┼Ťci 8-30%, wosk ro┼Ťlinny oko┼éo 6% i olejki eteryczne w ilo┼Ťci 10-14%. Pozosta┼ée sk┼éadniki to py┼éek kwiatowy, witaminy (B1, B2, B5, B6, C, D, E, prowitamina A) oraz pierwiastki (wap┼ä, mangan, magnez, cynk, cyna, ┼╝elazo, glin, srebro, s├│d, potas, chrom, kadm, tytan, wanad, bar, krzem, mied┼║). Propolis to r├│wnie┼╝ kwasy organiczne, substancje lipidowo-bia┼ékowe, flawony, substancje garbnikowe. Najwa┼╝niejsze sk┼éadniki, kt├│re maj─ů najwi─Öksze znaczenie biologiczne, to flawonoidy, estry aromatyczne i terpeny.

  • Flawonoidy, czyli naturalne, rozpuszczalne w wodzie zwi─ůzki chemiczne zwalczaj─ůce wolne rodniki, o w┼éa┼Ťciwo┼Ťciach antyoksydacyjnych; op├│┼║niaj─ů procesy starzenia, chroni─ů uk┼éad kr─ů┼╝enia, obni┼╝aj─ů ci┼Ťnienie krwi, poprawiaj─ů elastyczno┼Ť─ç naczy┼ä krwiono┼Ťnych, hamuj─ů odk┼éadanie si─Ö cholesterolu. Flawonoidy wyst─Öpuj─ůce w propolisie to przede wszystkim apigenina, galangina, chryzyna, kwercetyna, pinocembryna, pinostrobina.
  • Estry aromatyczne wchodz─ůce w sk┼éad propolisu to najcz─Ö┼Ťciej ester benzylowy kwasu p-kumarowego, ester pentylenowy i fenetylowy kwasu kawowego, kwas cynamonowy. Wykazuj─ů w┼éa┼Ťciwo┼Ťci bakteriob├│jcze.
  • Terpeny to substancje, kt├│re pozwalaj─ů ro┼Ťlinom chroni─ç si─Ö przed bakteriami, grzybami i szkodnikami. Ze wzgl─Ödu na w┼éa┼Ťciwo┼Ťci stosowane s─ů w przemy┼Ťle spo┼╝ywczym i farmaceutycznym, a tak┼╝e do produkcji kosmetyk├│w.

W sk┼éadzie propolisu znajdziemy tak┼╝e w─Öglowodany, enzymy, sterole, kwasy t┼éuszczowe, monoterpeny. Liczne badania przeprowadzone w celu potwierdzenia skuteczno┼Ťci zastosowania propolisu w medycynie dowiod┼éy, ┼╝e wykazuje dzia┼éanie przeciwbakteryjne, g┼é├│wnie dzi─Öki obecno┼Ťci w sk┼éadzie substancji, takich jak: flawonoidy, kwasy fenolowe i ich estry. Sk┼éadniki te maj─ů zdolno┼Ť─ç niszczenia i blokowania r├│┼╝nego rodzaju bakterii, zar├│wno tlenowych, jak i beztlenowych. Dodatkowo ustalono, ┼╝e jednoczesne podawanie ekstraktu propolisu i niekt├│rych antybiotyk├│w wzmacnia ich dzia┼éanie, co mo┼╝e prowadzi─ç do zmniejszenia dawkowania i zminimalizowanie skutk├│w ubocznych podawania antybiotyk├│w.

Zastosowanie propolisu w medycynie

W┼éa┼Ťciwo┼Ťci propolisu wykorzystywane s─ů w medycynie przede wszystkim w leczeniu infekcji g├│rnych dr├│g oddechowych, jak stany zapalne gard┼éa, jamy ustnej czy dzi─ůse┼é. Propolis pomaga r├│wnie┼╝ zwi─Ökszy─ç naturaln─ů odporno┼Ť─ç organizmu, jednak jego zastosowanie jest znacznie szersze, poniewa┼╝ sprawdza si─Ö w leczeniu:

  • oparze┼ä, owrzodze┼ä, ran pooperacyjnych,
  • stan├│w zapalnych b┼éony ┼Ťluzowej odbytu i p─Ökni─Ö─ç okolicy odbytu,
  • guzk├│w krwawniczych,
  • stan├│w zapalnych pochwy o pod┼éo┼╝u bakteryjnym,
  • chor├│b reumatycznych,
  • choroby wrzodowej ┼╝o┼é─ůdka, dwunastnicy,
  • problem├│w z ci┼Ťnieniem krwi (propolis reguluje ci┼Ťnienie).

Propolis wykazuje r├│wnie┼╝ dzia┼éanie uspokajaj─ůce, chroni przed promieniowaniem jonizuj─ůcym, a tak┼╝e zabezpiecza w─ůtrob─Ö przed uszkodzeniami wywo┼éanymi dzia┼éaniem substancji toksycznych. Wp┼éywa r├│wnie┼╝ na zmniejszenie poziomu cholesterolu i znieczula miejscowo. Najcz─Ö┼Ťciej jednak propolis kojarzy si─Ö z preparatami podawanymi podczas przezi─Öbienia czy grypy. Mo┼╝na znale┼║─ç go w pastylkach do ssania, kt├│re pomagaj─ů zmniejsza─ç dolegliwo┼Ťci b├│lowe gard┼éa, towarzysz─ůce infekcjom i stosowane s─ů w celu nawil┼╝ania gard┼éa. Propolis w postaci kropli zalecany jest osobom, kt├│re szukaj─ů odpowiedzi na pytanie, jak wzmocni─ç odporno┼Ť─ç organizmu, zmniejszy─ç jego podatno┼Ť─ç na zachorowania. Preparat przyjmowany zgodnie z zaleceniami ogranicza rozw├│j drobnoustroj├│w chorobotw├│rczych, wzmacnia organizm, regeneruje i usprawnia funkcjonowanie narz─ůd├│w wewn─Ötrznych. Propolis dzia┼éa korzystnie tak┼╝e na sk├│r─Ö, zapewniaj─ůc jej dobr─ů kondycj─Ö, mo┼╝e by─ç stosowany na sk├│r─Ö g┼éowy i w┼éosy, zapewniaj─ůc im odpowiednie nawil┼╝enie.

Preparaty na bazie propolisu

Istotn─ů kwesti─ů jest fakt, ┼╝e propolis nie mo┼╝e by─ç stosowany w czystej postaci, bezpo┼Ťrednio w stanie surowym ze wzgl─Ödu na sw├│j sk┼éad chemiczny, dlatego dost─Öpny jest w formie kropli, tabletek, wyci─ůg├│w, czopk├│w, a ponadto aerozoli czy granulat├│w. Przemys┼é kosmetyczny wykorzystuje w┼éa┼Ťciwo┼Ťci bakteriob├│jcze propolisu, wyg┼éadzaj─ůce, nawil┼╝aj─ůce i przyspieszaj─ůce gojenie ran, dlatego mo┼╝emy znale┼║─ç go w sk┼éadzie takich kosmetyk├│w, jak balsamy, mleczka, toniki, pasty do z─Öb├│w, kremy, a tak┼╝e szminki. Preparaty na bazie propolisu mog─ů by─ç przyjmowane doustnie, ale tak┼╝e stosowane miejscowo. Specyfiki zawieraj─ůce w swym sk┼éadzie propolis najcz─Ö┼Ťciej u┼╝ywane s─ů do leczenia nie┼╝ytu gard┼éa i stymulacji uk┼éadu odporno┼Ťciowego. W takiej sytuacji zastosowanie maj─ů tabletki, krople czy pastylki do ssania, kt├│re pomagaj─ů zwalczy─ç sucho┼Ť─ç w gardle, pozby─ç si─Ö uczucia drapania czy chrypki. Miejscowe u┼╝ycie ┼Ťrodka z propolisem przyspiesza gojenie ran, regeneracj─Ö tkanek, dlatego w takich przypadkach warto si─Ögn─ů─ç po wyci─ůgi i ma┼Ťci. Kremy, myd┼éa czy szampony piel─Ögnuj─ů cer─Ö t┼éust─ů, lecz─ů ┼éupie┼╝, redukuj─ů wypryski, lecz─ů zajady, stany zapalne mieszk├│w w┼éosowych, a tak┼╝e ropne choroby sk├│ry. Preparaty z propolisem pomagaj─ů zwalczy─ç grzybic─Ö sk├│ry, lecz─ů odmro┼╝enia, oparzenia i ┼╝ylaki.

Skutki uboczne i przeciwwskazania do stosowania propolisu

Si─Ögaj─ůc po preparaty zawieraj─ůce w swym sk┼éadzie propolis, trzeba pami─Öta─ç, ┼╝e mo┼╝e wywo┼éywa─ç reakcje alergiczne, podobnie jak inne produkty pszczele. Osoby cierpi─ůce z powodu alergii powinny szczeg├│lnie ostro┼╝nie podchodzi─ç do kuracji z u┼╝yciem propolisu, przeprowadzaj─ůc wcze┼Ťniej test wra┼╝liwo┼Ťci. Warto w tym celu rozprowadzi─ç nieco propolisu w zgi─Öciu ┼éokcia i poczeka─ç na odpowied┼║ organizmu. Ka┼╝da niepokoj─ůca reakcja, jak zaczerwienienie, opuchlizna, ┼Ťwi─ůd, mo┼╝e sugerowa─ç uczulenie. Osoby przyjmuj─ůce leki na sta┼ée powinny skonsultowa─ç z lekarzem mo┼╝liwo┼Ť─ç jednoczesnego zastosowania preparat├│w na bazie propolisu.

Propolis mo┼╝e by─ç stosowany tak┼╝e u dzieci, w celu podniesienia odporno┼Ťci, a tak┼╝e pomocniczo w trakcie infekcji. W aptekach dost─Öpne s─ů krople bez alkoholu, pastylki i czopki, po kt├│re mog─ů si─Öga─ç rodzice chorych dzieci. Tak┼╝e i w tym przypadku nale┼╝y mie─ç na uwadze mo┼╝liwo┼Ť─ç wyst─ůpienia niepo┼╝─ůdanych reakcji alergicznych.

Nalewka i ma┼Ť─ç propolisowa

W warunkach domowych mo┼╝na przygotowa─ç nalewk─Ö i ma┼Ť─ç na bazie propolisu. Aby otrzyma─ç nalewk─Ö, wystarczy zala─ç zmielony propolis spirytusem i wod─ů (50 g propolisu, 0,35 l spirytusu i 0,15 l wody). Nalewk─Ö nale┼╝y odstawi─ç na oko┼éo 2-3 tygodnie, a┼╝ propolis si─Ö rozpu┼Ťci. Od czasu do czasu nale┼╝y wstrz─ůsn─ů─ç butelk─ů, a nast─Öpnie przefiltrowa─ç j─ů do ciemnej butelki i szczelnie zakr─Öci─ç. Nalewka propolisowa mo┼╝e by─ç wykorzystywana podczas przezi─Öbienia. Mo┼╝na stosowa─ç inhalacje z dodatkiem nalewki, p┼éuka─ç gard┼éo lub pi─ç j─ů, wlewaj─ůc krople na cukier lub dolewaj─ůc je do herbaty. Nalewka sprawdzi si─Ö r├│wnie┼╝ w przypadku dolegliwo┼Ťci ze strony uk┼éadu pokarmowego. Warto przemywa─ç ni─ů rany, st┼éuczenia i oparzenia lub spr├│bowa─ç kompres├│w z nalewki. W prosty spos├│b mo┼╝na przygotowa─ç r├│wnie┼╝ ma┼Ť─ç propolisow─ů, kt├│ra pomo┼╝e w leczeniu ran, wrzod├│w, czyrak├│w czy odle┼╝yn. Wystarczy zmiesza─ç propolis  z wazelin─ů, rozpuszczaj─ůc je w k─ůpieli wodnej.


  • Katarzyna Wolska, Alina G├│rska, Alina Adamiak, W┼éa┼Ťciwo┼Ťci przeciwbakteryjne propolisu, ÔÇ×Post─Öpy mikrobiologiiÔÇŁ, kwiecie┼ä 2016, [dost─Öp: 13 maja 2019], <http://pm.microbiology.pl/web/archiwum/vol5542016343.pdf>

Powstrzymaj zagro┼╝enie ju┼╝ przy pierwszych objawach

Tantum Natura mo┼╝esz kupi─ç nie tylko w swoich lokalnych aptekach, ale tak┼╝e tych internetowych.

Sprawd┼║, gdzie mo┼╝esz kupi─ç Tantum Natura:

Kup online