16 maja 2019, Lek. Maria Dobrowolska

Wymaz z gardła – co wykrywa? Przygotowanie i przebieg wymazu z gardła

Wymaz z gardła wykonuje się najczęściej u osób, które chorują na nawracające infekcje gardła, a także w sytuacji, gdy pojawiają się wątpliwości co do charakteru zakażenia. Posiew wymazu z gardła pozwala zidentyfikować, jakie bakterie spowodowały zachorowanie, co umożliwia dobranie optymalnego antybiotyku.

Badania najlepiej wykonać przed rozpoczęciem antybiotykoterapii, możliwe jest również badanie w trakcie nieskutecznego leczenia antybiotykiem. Badanie laboratoryjne, jakim jest wymaz z gardła polega na pobraniu wydzieliny z tylnej ściany gardła oraz z migdałków. Wyniki badania często przesądzają, czy podanie antybiotyku jest konieczne.

Co to jest wymaz z gardła i kiedy się go wykonuje?

Wymaz z gardła jest badaniem, które wykonuje się w sytuacji, gdy lekarz podejrzewa infekcję bakteryjną. Badanie to pozwala odpowiedzieć na pytanie czy włączenie antybiotyku jest konieczne. Po pobraniu wymazu z gardła wykonuje się tzw. posiew z antybiogramem. Posiew to metoda hodowli bakterii na odpowiednim podłożu, ich identyfikacji i ustaleniu lekowrażliwości (tj. antybiogramu). Po wyhodowaniu konkretnego szczepu bakterii, sprawdza się ich wrażliwość na wybrane antybiotyki. Najczęściej wymaz z gardła wykonywany jest u dzieci, ponieważ najmłodsi najczęściej cierpią z powodu zakażeń gardła. Zdarza się, że powodem wykonania wymazu z gardła jest ból gardła w ciąży. Istnieją także inne wskazania, do wykonania tego badania. Do najczęstszych należą:

  • potwierdzenie anginy wywołanej przez paciorkowce, czyli infekcji spowodowanej przez bakterie Streptococcus pyogenes (paciorkowce ropotwórcze),
  • diagnostyka zakażeń gardła wywołanych przez inne bakterie, np. gronkowiec złocisty, chlamydia, meningokoki czy pneumokoki,
  • potwierdzenie infekcji wywołanej drożdżakami.

Czasem wymaz z gardła pobierany jest również w celu określenia, czy dana osoba jest nosicielem chorobotwórczych drobnoustrojów, które potencjalnie mogą wywoływać zapalenia gardła. Należy jednak zaznaczyć, że nawet u osób zdrowych w gardle mogą bytować niektóre rodzaje drożdżaków czy gronkowiec złocisty. Nie zawsze ich wykrycie oznacza rozwój choroby. Jama ustna stanowi doskonałe środowisko dla różnych drobnoustrojów, z uwagi na odpowiednią wilgotność i temperaturę, obecność składników odżywczych. Mikroorganizmy zasiedlające jamę ustną mogą być niegroźne, jednak np. przy spadku odporności mogą zwiększyć swoją liczebność i doprowadzić do rozwoju infekcji. Wymaz z gardła pozwala dokładniej przyjrzeć się rodzajom drobnoustrojów znajdujących się w środowisku jamy ustnej.

Jak należy przygotować się do wymazu z gardła?

Przygotowanie do pobrania wymazu z gardła nie jest kłopotliwe, ale należy pamiętać o kilku ważnych zaleceniach. Najlepiej przeprowadzać badanie na czczo, a jeśli nie jest to możliwe, przynajmniej po upływie około 3 godzin od ostatniego posiłku. Nie zaleca się również mycia zębów przed pobraniem wymazu z gardła, ponieważ pasty mogą zawierać składniki przeciwbakteryjne, wpływające na zafałszowanie wyniku. Badania zazwyczaj nie przeprowadza się w czasie stosowania antybiotyków. Po jakim czasie od antybiotykoterapii można wykonać wymaz z gardła, aby wynik posiewu był wiarygodny? Po zakończonej terapii zaleca się odczekanie około miesiąca przed ponownym pobraniem wymazu z gardła. Pacjenci udający się na badanie powinni zrezygnować ze ssania tabletek na gardło (w przypadku bólu lub uczucia suchości w gardle), a także płynów do płukania jamy ustnej czy gum miętowych.

Jak przebiega pobranie wymazu z gardła?

W czasie pobierania wymazu z gardła pacjent musi szeroko otworzyć usta, aby osoba wykonująca badanie mogła pobrać próbki z tylnej ściany gardła. Badanie nie jest bolesne, ale może spowodować odruch wymiotny. Do badania używa się specjalnej wymazówki zakończonej wacikiem, za pomocą której materiał pobierany jest poprzez pocieranie tylnej ściany gardła, migdałków, podniebienia. Pobierając wymaz z gardła, trzeba uważać, aby nie dotknąć wymazówką języka ani policzków, ponieważ kontakt ze śliną może hamować wzrost bakterii, a zatem fałszować wynik posiewu. Pobrany materiał zostaje zamknięty w specjalnej probówce, która trafi do laboratorium w celu hodowli bakterii i wykonania antybiogramu.

Ile kosztuje badanie wymazu z gardła i ile czeka się na wynik?

Jak długo trzeba czekać na wynik badania? Czas oczekiwnania na wyniki zależy od tego, jakiego drobnoustroju poszukujemy. Zwykle dostępny jest po kilku dniach. Wymaz z gardła to badanie refundowane, dlatego jeśli skierowanie otrzymamy od lekarza przyjmującego w ramach kontraktu z NFZ, badanie zostanie przeprowadzone bezpłatnie. Gdy korzystamy z usług lekarza prywatnie, musimy liczyć się z koniecznością wniesienia opłaty – ceny wahają się od 20 do 50 zł, w zależności od miasta oraz placówki.

Jak interpretować wynik badania wymazu z gardła?

Prawidłowy wynik posiewu wymazu z gardła to stwierdzenie wzrostu wyłącznie flory fizjologicznej gardła. Taki wynik nazywamy ujemnym. Oznacza, że nie wyhodowano bakterii chorobotwórczych. Taki wynik pozwala również wykluczyć nosicielstwo. Jeśli pacjent ma objawy, to najczęściej mamy do czynienia z infekcją o podłożu wirusowym. Mogły ją wywołać adenowirusy, wirus opryszczki zwykłej, grypy, paragrypy, wirusy Coxsackie czy mononukleozy zakaźnej. Zdarza się jednak, że taki wynik nie jest wiarygodny, gdyż pewne czynniki mogą go zafałszować:

  • antybiotykoterapia zakończona tuż przed badaniem,
  • spożycie posiłku przed badaniem,
  • nieprawidłowe pobranie wymazu,
  • nieprawidłowy sposób przeprowadzenia hodowli.

Czasem zachodzi konieczność powtórzenia badania ze szczególnym zwróceniem uwagi na wykluczenie powyższych czynników. Wynik dodatni posiewu wymazu z gardła to stwierdzenie obecności drobnoustrojów chorobotwórczych. W zestawieniu z objawami klinicznymi zgłaszanymi przez pacjenta stanowi on podstawę do rozpoznania konkretnej jednostki chorobowej oraz podania antybiotyku zgodnego z otrzymanym antybiogramem.

Powstrzymaj zagrożenie już przy pierwszych objawach

Tantum Natura możesz kupić nie tylko w swoich lokalnych aptekach, ale także tych internetowych.

Sprawdź, gdzie możesz kupić Tantum Natura:

Kup online